English   فارسی
 
دوشنبه ۲۶ آذر ماه ۱۳۹۷
صفحه اصلی
معرفی شرکت
معرفی هیئت مدیره
محصولات
اخبار و رویدادها
تحقیق و توسعه
طنز و ادب
تماس با ما

=============






آمار بازدیدها
امروزدیروزکل
2416071212215

 
آشنایی با سيستم ايمنی طيور


سيستم ايمنی طيور و انواع آن:

 ايمنی شامل دو نوع است:

1- ايمنی غيراختصاصی

2- ايمنی اختصاصی

ايمنی غير اختصاصی:

اين نوع ايمنی شامل مكانيسم‌های ارثی بوده كه باعث مقاومت در طيور می شود ولی در بيشتر مواقع به لحاظ عدم برنامه‌های بهداشتی، اين قسمت مورد توجه قرار نگرفته و با استفاده از واكسن يا آنتی بيوتيک سلامت گله تأمين می شود. برخی ازاين مكانيسم‌ها عبارتند از:

ژنتيک:

بعضی از پرندگان گيرنده‌های مربوط به عوامل بيماری زا را ندارند و بعضی پرندگان نيز به طور ژنتيكی به ويروس لكوز لنفوئيد مقاوم هستند.

ساختار آناتوميک:

بسياری از ارگانيسم‌های بيماری زا قادر به نفوذ به بدن از طريق پوست و غشاهای مخاطی سالم نبوده و اصطلاحاً در ترشحات مخاطی ‌گير می افتند، يا بعضی از بيماری هاي عفونی، كمبودهای تغذيه‌ای و شرايط محيطی باعث آسيب‌پذيری پوشش‌های دفاعی بدن (پوست و مخاطات) شده وزمينه را برای ورود عوامل بيماری زا فراهم می آورد.

جمعيت ميكروبي طبيعي:

پوست و روده‌ها به طور طبيعی حاوی جمعيت ميكروبی فراوانی هستند كه مانع از برتری اجرام فرصت طلب، براي ايجاد بيماری می شوند. استفاده نامعقول از آنتی بيوتيک ها و بهداشت ضعيف، تعادل جمعيت ميكروبی را بر هم خواهد زد.

مژه ‌های تنفسی:

بعضی از قسمت های سيستم تنفسی از مژه‌ها پوشيده شده كه مانع از ورود عوامل بيماری زا می شوند. در صورتی كه هوای سالن از كيفيت خوبی برخوردار نباشد (گرد و غبار و آمونياک) مژه‌ها به تدريج كارايی خود را از دست می دهند.

تغذيه‌، محيط (استرس، گرما، سرما)، سن (معمولاً جوان تر و مسن‌تر حساس‌ترند)، متابوليسم بدن و عوامل مكمل از عواملی هستند كه مكانيسم‌های ايمنی زايی را تحت تأثير قرار می دهند.

ايمنی اختصاصی:

كه شامل دو قسمت: 1- ايمنی هومورال         2- ايمنی سلولي

ايمنی هومورال:

ايمونوگلوبولين‌ها (آنتی بادی ها) و سلول های توليد كننده آن، اجزای تشكيل دهنده سيستم ايمنی همورال هستند كه هر آنتی بادي ضد ويروس فقط گيرنده ويروس خودش را دارد (آنتی بادی ضد ويروس نيوكاسل، برای ويروس لارنگوتراكئيت گيرنده ندارد).

طيور  بعد از قرار گرفتن در برابر عوامل بيماری زا سه دسته آنتی بادی توليد خواهند كرد كه IgM، IgG و IgA هستند. ايمنوگلوبولين G، يک آنتی بادی حفاظت كننده مهم در طيور بوده و توسط اكثر تستهای سرولوژيک اندازه‌گيری می شود و 5 روز بعد از مواجه شدن با عامل بيماريزا قابل رديابی بوده و طی 3 تا 5 هفته به اوج رسيده و متاقباً به تدريج كاهش می يابد.

سلولهای توليدكننده آنتی بادی ها، لنفوسيت های B ناميده می شوند كه اين سلول ها در كبد، كيسه زرده و مغز استخوان توليد شده و به بورس فابريسيوس انتقال می يابند. تخريب بورس فابريسيوس در سنين پايين در اثر ويروس گامبورو و مارک باعث می شود تا پرنده نتواند در برابر بيماری ها مقاومت نموده و يا به واكسيناسيون پاسخ موثر بدهد. ميكروب های بيماری زا بعد از ورود به بدن توسط ماكروفاژها بلعيده می شوند و سپس ماكروفاژ‌ها ميكروب ها را به لنفوستيهای B عرضه می دارند. اين سلول ها نيز 5 روز بعد از عرضه، آنتی بادی توليد می كنند. اين وقفه زمانی به خاطر آماده شدن و تكثير تعداد مورد نياز از سلولهای B می باشد. در صورتی كه پرنده برای بار دوم با همین بيماری مواجه شود، پاسخ سريع تر و آنتی بادی بيشتر توليد خواهد شد. اين روند اساس واكسيناسيون است. آنتی بادی ها قادر نيستند تا ويروس‌ها يا باكتری ها را به طور مستقيم از بين ببرند بلكه با اتصال به ميكروبهای بيماری زا و مهار گيرنده‌های آن ها عمل می كنند. اين كار مانع از اتصال ميكروب ها به گيرنده سلول های هدف می شود. به عنوان مثال ويروس بيماری برونشيت عفونی كه گيرنده‌های آن توسط آنتی بادی ها اشغال شده، قادر به اتصال و نفوذ به سلول های پوششی نای (سلول هدف) نخواهد بود. آنتی بادی های متصل شده همچنين باعث عدم تحرک ميكروارگانيسم شده و سپس راحت‌تر توسط ماكروفاژ‌ها تخريب می شوند.

ايمنی سلولی (لنفوسيت T):

اين نوع ايمنی شامل تمام سلول هايی است (به جز سلولهای توليد‌كننده آنتی بادی) كه ويژگی واكنش با آنتی ژن را دارند و دارای منشاء با لنفوسيت B هستند ولی تمايز و تفكيک آن ها در تيموس صورت می گيرد. لنفوسيت‌های T در مقايسه با لنفوسيت‌های B از تنوع بيشتری برخوردارند كه لنفوكين‌ها را توليد می كنند و بعضی ديگر مستقيماً ميكروب‌های بيماری زا را تخريب كرده و بعضی ديگر پاسخ سلول های B، ماكروفاژ‌ها و بقيه سلولهای T را تقويت می كنند. گروهی ديگر از سلولهای  T اثر مهاركنندگی دارند. سيستم ايمنی سلولی زمانی مورد توجه قرار گرفت كه مشاهده شد پرندگانی كه بورس آنها آسيب ديده هنوز قادر به مقاومت و غلبه در برابر بيماری ها می باشند.

يک پرنده به دو طريق در برابر يک بيماری مقاومت می نمايد كه عبارتند از:

1- توليد آنتی بادی متعاقب واكسيناسيون و يا مواجهه با بيماری كه اصطلاحاً ايمنی فعال نام دارد. هر عاملی كه بر اجزای همورال يا سلولی سيستم ايمنی تأثير داشته باشد می تواند ايمنی فعال را دستخوش تغيير نمايد.

2- دريافت آنتی بادی از راه تخم‌مرغ يا ايمنی غيرفعال كه پرنده در توليد اين آنتی بادی ها نقش نداشته و در اصل آنتی بادی های مادری هستندكه در زرده، آلبومين و ديگر مايعات تخم‌مرغ وجود دارد.

بنابراين به طور كلی عوامل سركوب يا تضعيف سيستم ايمنی در طيور باعث افزايش حساسيت به انواع عفونت ها و بيماری ها می شوند. انواع استرس‌ها با ايجاد اثرات منفی بر روی سيستم ايمنی طيور موجب شدت گرفتن و پيچيده شدن روند بيماری زايی عوامل عفونی می شوند. به طور كلی سيستم ايمنی كارآمد در طيور كمک شايانی در پيشگيری از بيماری ها و ايجاد زمينه مناسب برای بروز حداكثر توان توليدی می نمايد كه در اين بازه به نقش تغذيه مختلف و عناصر معدنی و ارتباط ميان كيفيت جيره غذایی در قدرت سيستم ايمنی طيور بستگی دارد.

مكانيسم دفاعی در طيور:

محيط سالن در شرايط پرورش متراكم جوجه‌ها، همواره شامل طيف وسيعی از ميكروارگانيسم‌هايی می باشد كه به طور مستمر با سيستم ايمنی در حال رقابت هستند. بطور كلی عوامل بيماری زای مهاجم از طريق آنتی بادی های مترشحه از نوتروفيل ها و يا حاصل از ميكروب های غيرفعال و ضعيف شده (واكسنها) سركوب شده و نهايتاً لاشه سلولی اين مهاجمين از طريق عمل بيگانه خواری حذف می شوند. اين مكانيسم دفاعی برای كنترل پاتوژن های خارج سلولی مانند باكتری ها و همچنين در برابر عوامل بيماری زای داخل سلولی مانند ويروس ها بازدهی كاملاً مؤثری را از خود نشان داده است. برای مقابله بر عليه عوامل بيماری زای داخل سلول همانند ويروسها، اين مكانيسم ايمنی بواسطه سلولهای CMI نقش كليدی را بر عهده دارد. در اين مكانيسم با توجه به اينكه امكان از بين بردن عوامل پاتوژن از طريق ترشح آنتی بادی وجود ندارد فلذا به كمک تزريق سيتوتوكسين لنفوسيت‌های نوع T، به داخل سلول آلوده، در نتيجه تخريب سلول و از بين رفتن ويروسها امكان پذير می گردد. سيستم ايمنی در برابر ورود عوامل بيماری زا، تركيبات متنوعی را مانند پروتئين‌های فاز حاد، آنزيم‌های پروتئوليتيک و هيدروليتيک، راديكالهای اكسيژن و مشتقات نيتروژن را برای از بين بردن پاتوژن های مهاجم يا سلولهای آلوده توليد می كند.

اجزای اصلی سيستم ايمني لنفوسيت‌ها هستند كه نقش آن ها شناسايی آنتی ژن‌ها است و از اين راه‌ها پاسخ ايمنی را بوجود می آورند كه اين عمل توسط گيرنده‌های غشاء سلولی انجام می گيرد و شامل دو نوع هستند: لنفوسيت‌های B,T

لنفوسيت های T در پاسخ ايمنی شركت می كنند و باعث بوجودآمدن پلاسموسيت‌ها می شوند و مسئول ايجاد آنتی بادی و ايمنی هومورال هستند. اجزای ديگر سيستم ايمنی غده تيموس است كه دو وظيفه مهم دارد:

1- ساختن لنفوسيت‌ها در قسمت قشری

2- ساختن ماده همورال توسط سلول های پوششی كه سبب تحريک لنفوسيت‌های محيطی می شوند.

اجزای ديگر سيستم ايمنی طيور غده بورس فابريسيوس می باشد. برداشتن بورس فابريسيوس در دوران زندگی باعث نبودن آنتی كورها و عدم تشكيل مراكز زايشگر گره‌های لنفاوی (اين مراكز محل تجمع سلولهای B است كه از نظر ايمنی واكنش نشان می دهند و با تهاجم آنتی ژن‌ها اندازه آن ها تغيير می كند) و پلاسموسيت‌ها می شود ولی تعداد سلولهای T در خون و يا بافت‌ها كاهش نمی يابند و سيستم ايمنی سلولی سالم باقی مانده شمار زيادی از محققين بورس را به عنوان محل توليد ايمونوگلوبولين‌ها ذكر نموده‌اند. بورس ممكن است دارای نقش محافظتی در انتهای دستگاه گوارش باشد زيرا آنتی ژن‌هايی كه وارد فضای داخلی بورس می شوند موجب تحريک قسمت ميانی اپيتليال فوليكولی و ترشح پادتن می گردند. (اپیتليال محل قرار گرفتن سلول های لنفوئيدی است كه خود اين ياخته‌های اپيتليال جای خود را به لنفوبلاستها و لنفوسيت‌ها می دهند).

سيستم ايمنی جوجه شامل بورس فابريسيوس، تيموس، مغز استخوان، طحال، غده هاردين، لوزه‌های سكومی و گره‌های لنفاوی اوليه می باشد. مكانيسم‌ پاسخهای ايمنی فقط هنگامی فعال می گردد كه بافتهای ميزبان توسط يک آنتی ژن خارجی نظير عفونت ويروسی يا باكتريايی مورد تهاجم واقع شود. سرعت پاسخ ايمنی در تعداد دفعات مواجه شدن با آنتی ژن بستگی داشته در حالی كه شدت پاسخ ايمنی به كفايت ايمنی جوجه ارتباط دارد. با اين حال كفايت ايمنی خود را به موارد زير بستگی دارد:

1- تكامل سيستم ايمنی

2- وجود عوامل تضعيف كننده ايمنی مثل انواع مايكوتوكسين‌ها از قبيل: آفلاتوكسين‌ها، اوكراتوكسين‌ها، فوزاريم B1 و T2-toxin هستند كه بيشترين اثر سوء را در فعاليت سيستم ايمنی طيور را دارند.

3- شدت عفونت

4- وضعيت تغذيه‌ای

5- عفونت های اضافه شده

6- عفونت های مختلط

7- ساير موارد

درشرايط تجاری در گله‌هایی كه در معرض عفونتهای درمانگاهی يا تحت درمانگاهی ناشی از موارد ذيل می باشند پاسخ ايمنی كمتر از حد مطلوب به دفعات مشاهده می گردد.

1- بيماری بورس عفونی

2- سندرم سوء جذب

3-عفونتهای ناشی از رئوويروس‌ها

4- عفونتهای ناشی از آدنوويروس‌ها

5- عفونت ناشی از ويروس رتيكولو اندو تليوز

6- مسموميت با سموم قارچی

7- كوكسيديوز

تحت شرايط ايجاد‌كننده استرس از قبيل گرما، سرمای شديد، تراكم زياد گله، غلظت زياد آمونياک و نوسانات شديد جوی نيز پاسخ ايمنی كمتراز ميزان مطلوب می باشد.

عفونتهای مختلط رايج

تحت شرايط تجاری بروز عفونت های مختلط بيش از آنكه يک استثناء باشد معمولاً به عنوان يک قاعده مطرح است. در برخی از موارد عوامل استرس‌زا از طريق ممانعت نمودن از بروز پاسخ ايمنی، قادربه مستعد نمودن جوجه نسبت به عفونت هستند. متداول‌ترين دلايل پذيرفته شده برای بروز پاسخ ايمنی كمتراز حد مطلوب عبارتند از:

1- تخريب نسبی يا كامل سيستم ايمنی

2- هضم ضعيف مواد مغذی

3- جذب ضعيف مواد مغذی

4- اجرای بيش از حد برنامه‌های واكسيناسيون

5- عفونت‌های مختلط يا اضافه شده

6- عدم كفايت ايمنی

7- عفونتهای مزمن

8- برخی تركيبات دارويی

بنابراين می توان به اهميت مواد مغذی، وضعيت تغذيه و هضم جذب آنها در كفايت ايمنی و بروز پاسخ ايمنی در حد مطلوب پی برد.

  تبلیغات ستون سمت چپ







صفحه اصلی - معرفی شرکت - معرفی هیئت مدیره - محصولات - اخبار و رویدادها - تحقیق و توسعه - طنز و ادب - تماس با ما - عضویت - ورود اعضاء
سایتهای مرتبط - ثبت نام در سایت

کلیه حقوق وب سایت، برای شرکت عرشیا دارو محفوظ می باشد. استفاده از مطالب وب سایت، پیگرد قانونی دارد
طراح: روزبهان یوسفی